چند نمودار ساده امّا داراى نكات فنّى ، پيچيده و مهم ما را به فهم اين مطلب نزديك مىكند ، امّا قبل از آن يك بحث كوتاه براى تعريف مزاج و اخلاط حاصل از آن داريم و از اين نكته شروع مىكنيم كه همهء مواد موجود در طبيعت و همهء محسوسات عالم از عناصر چهارگانه بوجود آمده‌اند . اين عناصر ذاتا داراى مزاج خاص خود هستند كه در اثر آميزش و كنش و واكنش بين آن‌ها مزاج‌ها بوجود مىآيند . اين عناصر اوّليه كه بسيط و غير قابل تقسيم هستند « اركان » ناميده مىشود . اين « عناصر » يا « اركان » عبارتند از : 1 . آتش داراى مزاج گرم و خشك 2 . هوا داراى مزاج گرم و تر 3 . آب داراى مزاج سرد و تر 4 . خاك داراى مزاج سرد و خشك پس عناصر اصلى عالم محسوسات داراى مزاج خاص خود مىباشد و همهء مزاج‌ها از تركيب و فعل و انفعالات اين چهار عنصر ايجاد مىشوند . بنابراين هر شيئى در جهان هستى ناچار در اين نمودار گنجانده و از لحاظ مزاجى تعريف مىشود :